Archief - Zakelijk

Zakelijk
Biologisch luchtfilter van JW Espo alternatief voor chemische filters

Jan Waayer, directeur van JW Espo, is trots op zijn biologisch luchtfilter. Ammoniekgeur is daarmee verleden tijd.

ALMELO/WIERDEN – Zichtbaar glimmend van trots presenteerde Jan Waayer afgelopen vrijdag, 12 januari, de meetresultaten van zijn BioAir luchtfilter. Met zijn onderneming JW Espo werkt hij vanaf het Bedrijvenpark Twente op de grens van Wierden en Almelo al een dikke tien jaar aan een biologisch luchtfilter voor de agrarische sector. Het moet een alternatief worden voor de chemische luchtwassers die op dit moment worden ingezet om geuroverlast en fijnstof terug te dringen rondom veestallen. De eerste officiële cijfers, gemeten over een jaar, zijn verbluffend: 96 procent van de oorspronkelijke geuruitstoot is verwijderd, nog eens 95 procent van de ammoniakemissie is gereduceerd en nagenoeg honderd procent van de fijnstof is verdwenen. Wat Waayer betreft is de tijd rijp om zijn product breed uit te zetten in de sector. De vieze stinkende ammoniaklucht rondom stallen is daarmee passé.

“Ik ben zelf boer, houdt kalveren op de boerderij. Ik sta dus met de laarzen en klompen in de drek en weet hoe het er aan toe gaat. Daarnaast ben ik een 'ventilatieman' en werk al jaren in die sector. Mijn vrouw klaagde altijd als ik weer bij een boer was geweest die geen deugdelijke ventilatie had, totdat ik een keer bij een boer was geweest die ook een dergelijk soort filtersysteem had en ik 's avonds het huis niet meer uit werd gegooid”, grapt Waayer. “Ik heb jaren aan dit filter gewerkt, met ook vele tegenslagen, maar heb moed gehouden. Mijn doel van de BioAir is er voor zorgen dat een agrariër voldoet aan alle eisen, zonder op enorme kosten te worden gejaagd. Bovendien is dit filtersysteem honderd procent biologisch; er komen geen chemicaliën aan te pas en is dus ook in dat opzicht goed voor het milieu.”

Duurzaam
Het BioAir luchtfilter is geheel biologisch. Het zorgt er voor dat fijnstof, ammoniak, bacteriën en stank tot een minimum worden beperkt. De testresultaten zijn indrukwekkend. Het BioAir luchtfilter is het eerste in zijn soort en is door JW Espo ontwikkeld in samenwerking met agrariërs en experts op het gebied van luchtreiniging. Doordat het een 'levend' filter is – enzymen in een houtvezelbed zorgen er voor dat de lucht gefilterd wordt – is het ook zeer milieuvriendelijk en met het oog op de verduurzaming van de maatschappij een flinke stap voorwaarts. Het filter is met name een ideale oplossing voor agrarische bedrijven die dichtbij de bewoonde wereld hun bedrijfsactiviteiten voeren. Stank en stankoverlast van varkens, schapen, kippen en ander vee worden geheel teruggedrongen.

Houtsnippers en enzymen
De 'vieze' lucht uit de stal wordt door een ventilatiesysteem in het filter geblazen. Doordat het een vrij open structuur is, zijn er geen enorme ventilatoren nodig, hetgeen weer zorgt voor een lagere stroomrekening. De lucht komt vervolgens in een drukkamer, waar de lucht gelijkmatig over het filter verdeeld wordt. De vervuilde lucht gaat vervolgens door een laag van gepositioneerde balken en vochtige houtsnippers. In deze snippers zijn door JW Espo speciaal ontwikkelde en gepatenteerde enzymen uitgezet. Door deze massa vochtig te houden door middel van een fijn sproeisysteem, gedijen deze enzymen optimaal en halen zij storende elementen als stof, stank en ammoniak uit de ventilatielucht. “Het is een computergestuurd en gemonitord filtersysteem. We kunnen ook op afstand inloggen”, vertelt Waayer. “Hierdoor is het mogelijk om een vinger aan de pols houden en krijgen. Zo krijgen we een melding als er iets mis dreigt te gaan. De agrariër kan zo zijn reguliere werk blijven doen en wij kunnen hem een seintje geven als er bijvoorbeeld te weinig of juist te veel water in het filter komt. Onder meer de druk, de temperatuur (stabiel dankzij de stalwarmte) en de luchtvochtigheid worden continu in de gaten gehouden.”

Provinciale subsidie
Een complete unit is te koop voor vijftienhonderd euro. Deze is goed voor het filteren van lucht op basis van ongeveer zestig mestvarkens. Het is een betaalbaar product geworden, doordat onder meer gebruik wordt gemaakt van hout in plaats van roestvrij staal. Bovendien is het een stuk duurzamer en doordat de omstandigheden gelijkmatig en stabiel zijn is houtrot niet aan de orde. Dankzij een fikse investering van Waayer zelf en een subsidie van de Provincie Overijssel – binnengeharkt door TopLevelPunt uit Dedemsvaart – zijn inmiddels twee testlocaties operationeel. Eentje draait anderhalf jaar bij maatschap Van Gemert- Smulders in Tilburg en sinds enige tijd is er ook een testlocatie bij maatschap Kleinjan in Wierden. Deze proefopstellingen moeten er voor zorgen dat Waaijer met betrouwbare resultaten de markt op kan om zijn product breed uit te zetten. “Ik snap niet waarom je chemische middelen zou gebruiken, die ook nog eens zorgen voor vele liters vervuild restafval (spuiwater), terwijl het op een schone, natuurlijke wijze kan. Bovendien heeft ons systeem veel minder onderhoud nodig! Je maakt eens in de zoveel tijd een keer met een riek het materiaal weer wat losser, voegt wat houtsnippers toe en dat is het eigenlijk. De enzymen doen hun werk.”

De komende week komt het gemeentebestuur van Wierden bij JW Espo op bezoek om zich te laten informeren over het filtersysteem en de mogelijkheden die het kan bieden. Wat Jan Waayer betreft krijgt elke stal in de omgeving een dergelijk systeem, zodat overlast door stank tot een verleden behoort en bovendien de luchtkwaliteit in de omgeving van een stal omhoog gaat, zonder dat daar chemische producten aan te pas komen. Voordat het product op de markt gaat, moet het eerst op de zogenoemde RAV-lijst (Regeling ammoniak en veehouderij) komen. Waayer wil dit, zodra ook van de tweede proefstal de resultaten bekend zijn.