Boerderij ’t Barfde kreeg de twee stekbeande terug

Historische Kring Wederden

De voorzijde van de boerderij, vanaf de brug over de Exose Aa genomen.

Boerderij ’t Barfde aan de Ypeloweg in Wierden, in Middeleeuwse tijden ook wel Barvoerde of Bevervoorde genoemd, kreeg enkele dagen geleden (in maart 1993 -red.) enkele oorspronkelijke onderdelen terug. Het bestuur van de Oudheidkamer Twente bezorgde bewoner Woudenberg enkele korbelen. Dat maakte het Woudenberg mogelijk de eeuwenoude boerderij in de oude staat te herstellen.
Korbelen zijn de schoorbalken die dienen om de verbinding tussen een horizontale balk en een staande post te verstevigen. Stekbeand heten ze in het Twents waar ze van oudsher veelvuldig werden toegepast in het 'veerkaante wark' ofwel het gebint werk van de boerderij.
Waar het in het Nederlands het woord korbeel of karbeel wordt gebruikt voor deze steunbalken, maakt de Twentse taal onderscheid tussen de balken die richting de deel gaan en balken die in het verlengde lopen van de zijmuur. De balk richting de deel heet de stekbeand en de andere in het verlengde van de zijmuur de spreibeand.
De beide stekbeande werden vlak na de Tweede oorlog bij een verbouwing van het voorhuis verwijderd. Maar de toenmalige Burgemeester Maalderink schatte de historische waarde ervan goed in en zorgde ervoor dat de bouwkundige onderdelen niet vernietigd werden. Ze kregen een plaats in de collectie van de Oudheidkamer Twente.
In 1992 kreeg toenmalige conservator van het Rijksmuseum Twenthe, Herman Hagens uit Almelo, er lucht van dat Woudenberg de oude boerderij wilde restaureren en deze zoveel mogelijk in de oorspronkelijke staat wilde terugbrengen. De oude korbelen zouden een uiterst waardevolle rol in het gerestaureerde bouwwerk kunnen spelen.
Hagens peilde binnen het bestuur van de Oudheidkamer de bereidheid om de onderdelen weer terug te geven. Omdat de beide korbelen letterlijk op de plek terug zouden komen waar ze vandaan kwamen stemde het bestuur van de Oudheidkamer daarmee in. Het was tevens als hommage aan de boer die zijn boerderij op verantwoorde wijze restaureert, want daaraan heeft het de afgelopen decennia ontbroken, zoals Hagens in zijn in 1992 verschenen boek 'Boerderijen in Twente' constateerde.
Op 11 maart 1993 werden de korbelen door Herman Hagens en Oudheidkamer medewerker Heising overhandigd aan Woudenberg. De Wierdense korbelen zijn vroeg zeventiende eeuws. Ze zijn versierd met renaissance-achtige motieven, die wat kerkachtig aandoen. Ze zijn volgens Hagens heel duidelijk niet afkomstig van een echte boerderij. Ze zijn ongewoon zwaar van uitvoering en in de voorkant is een fraaie lijn te zien van mooie profileringen.
Voor het bouwen van boerderij ’t Barfde is in het verleden gebruik gemaakt van materiaal van een ander bouwwerk. Het kan haast niet anders of ze moeten oorspronkelijk stammen uit het nabijgelegen adellijk huis, mogelijk het huis Barfde of Bevervoorde zelf, dat in 1844 werd afgebroken, en dus hergebruikt kan zijn bij de bouw van de boerderij kort na 1850. Het interieur van de Wierdense boerderij aan de Ypeloweg bevat meerdere consoles, die qua stijl gelijkenis met deze twee korbelen vertonen. Ondanks de decoratieve motieven waren de korbelen uiterst functioneel om de stevigheid van het gebintwerk te garanderen.

Uit de krant van 11 maart 1993.