Coöperatieve Stoom Zuivelfabriek 'De samenwerking'

Historische Kring Wederden

De melkfabriek in 1914.

De toenmalige burgemeester J.C. van den Berg was de initiatiefnemer van de oprichtingsvergadering van de coöperatie op 6 maart 1909. Samen met onder andere Graats Broeze, Roelof Dasselaar en Joseph Becking was de burgemeester van mening dat het boerenbedrijf voor de melkafzet tot moderne methoden moest komen.

Tot het begin van deze eeuw was het gebruikelijk dat de melk voor eigen gebruik en het maken van zuivelproducten werd aangewend. Bleef er dan nog wat over, dan werd dat particulier verkocht. Op de boerderij werd vooral boter gemaakt, dat op de donderdagmarkt in Almelo werd verkocht of door de 'botterboer' Voortman met paard en wagen, voor velen uit de omgeving, naar de markt in Zwolle werd gebracht.

Er werd een perceel grond, De Bleek genaamd, voor 2600 gulden gekocht van J.H. van Buuren en voor vijfduizend gulden werd de fabriek onder architectuur van de heer Vixseboxse gebouwd. Op 28 januari 1910 werd de fabriek inwerking gesteld.
Het met paard en wagen afhalen van de melkbussen bij de boeren was vooral ’s winters geen eenvoudige taak. Over dikwijls bijna onbegaanbare wegen, vooral zandwegen die bijna onbegaanbaar waren voor paard en wagen.
Vanaf 1929 werd er in de fabriek ook kaas gemaakt, waarna in 1963 werd besloten te stoppen met de productie van boter. In 1964 werd er een samenwerkingsverband gesloten met de Zuivelfabriek Hellendoorn.

In mei 1959 werd het vijftigjarig jubileum groots gevierd.
De heer J. Kiers was de eerste directeur, hij werd in 1930 opgevolgd door J. B. Blauw, die op zijn beurt in 1959 werd opgevolgd door de heer G. Tjallema. Van 1972 tot 1990 was de heer H. S. van Oord directeur, opgevolgd door de heer P. Nederhoed.
In 1970 kwam de fabriek onder de vleugels van zuivelgigant Coberco. In 1990 werd de Goudse kaas met komijn in Amerika met goud bekroond.
Negentig jaar was de kaasfabriek de trots van het dorp Wierden. Op 19 mei 2000 sloot de fabriek definitief haar deuren.