De Haar

Historische Kring Wederden

Boerderij 'De Haar' van de Familie ter Keurs aan de Ypeloweg.

De naam van de boerderij is 'De Haar', ook wel de Haarboer of de Grote Haarboer genoemd.
De boerderij die er nu staat, is gebouwd nadat de monumentale boerderij op 20 januari 1940 door een schoorsteenbrand volledig werd verwoest. Het was een driekappige boerderij, met naast elkaar een woonhuis met deel, potstal en schuur. Behalve de schoorsteenbrand werd de boerderij ook bij de bevrijding van Wierden in 1945 ernstig beschadigd, doordat de Duitsers het V1 geschut in het naastgelegen Haarbos hadden opgesteld. De geallieerden beschoten en bombardeerden dit gedeelte veelvuldig.

Het erve 'Ter Haeren' zoals het in 1456 wordt genoemd is een belangrijk cultuurhistorische erfgoed. Mede omdat het gelegen is op een oude 'haarrug', een zandheuvel waaraan het haar naam dankt. Nabij dit erve liep het stroompje 'De Götte'. Aan deze voormalige geul, aan de westkant van het erve De Haar ligt een prehistorisch grafveldgebied, een urnenveld om precies te zijn. Dit grafveld, het stroompje plus de oude haarrug passen precies in de dodencultus van de prehistorie. Net als bij de oude Egyptenaren dacht men dat de urn met as van de overledene begraven moest worden nabij een rivier zodat de 'oude Schipper' uit het dodenrijk de ziel van de overledene naar het dodenrijk kon vervoeren. Het grafveld lag aan de noordkant van de oude woonkern, later Rectum genoemd. Het noorden had voor de vroegere bewoners (Germanen en Saksen) ook een parate betekenis; het noorden betekende het dodenrijk.
Meestal vind je ten noorden van nederzettingen grafheuvels of urnenvelden vaak dichtbij water. Van oorsprong loopt er van Rectum in de richting Wierden een oud kerkenpad, de dodenstiege of dodenweg, waarover men vroeger vanuit Noord-Rectum naar Wierden ging.

Het Erve ter Haar is een oud erve, maar hoe oud precies zal men nooit exact te weten komen. Echter omdat het zo dichtbij een grafheuvelveld ligt en op een oude haarrug is gelegen, is het van zeer oude datum. De oudste schriftelijke vermelding dateert van 1456, als bewoner Arend van Bevervoorde, van het in Rectum gelegen Bevervoorde (nu Barfde geheten) aan de Ypeloweg de bewoners van familie Woudenberg beleend met de tienden, die liggen op het erve De Haar.

In 1758 is burgemeester Bastiaan van Almelo eigenaar van De Haar. In 1854 wordt het bewoond door de familie Kippers. In 1896 wordt De Haar betrokken door de familie ter Keurs. Het is dan eigendom van de bankiersfamilie Dikkers, die in 1908 failliet ging. Het werd toen publiekelijk verkocht en aangekocht door de firma en familie Ter Horst uit Rijssen.
Op 2 november 1939 wordt de boerderij verkocht aan Johan ten Cate wonende op de Bellinckhoff. Anno 2008 is Ten Cate nog steeds eigenaar.
In 1929 werd een keuterplaatsje afgesplitst voor een broer van Jan Hendrik ter Keurs genaamd Willem. Deze boerderij heeft zich ook ontwikkeld tot een volledige boeren bedrijf. De Duitsers die de lanceringen van de V1 verzorgden waren in de boerderij 'de Haar' gelegerd. Het erf ligt zo’n honderd meter van de Ypeloweg.

De familie ter Keurs heeft dus ruim honderd jaar actief geboerd op de boerderij. De heer ter Keurs is inmiddels overleden en mevrouw ter Keurs is verhuisd naar een woning in het dorp.