Documentaire 'Nooit Verteld' over oorlogsjaren in Hertme

Algemeen

REGIO – Tijdens de herdenking van zeventig jaar bevrijding in 2015 is het idee ontstaan om een filmdocumentaire te maken over de oorlogsjaren in het dorp Hertme. Er is in die vijf jaar veel gebeurd en de groep mensen die er nu nog over kan vertellen wordt steeds kleiner. In Hertme zijn geen slachtoffers gevallen en heeft de oorlog alleen materieel leed veroorzaakt.

Toch was de Duitse bezetter er wel degelijk prominent aanwezig. Te denken valt bijvoorbeeld aan de commandopost van de V1 in de pastorie, de vordering van de school, de honderden soldaten in het dorp, het Duitse schijnvliegveld Dulder op de grens van Hertme met Saasveld, onderduikers, opgevangen evacués tijdens de Hongerwinter van 1944 -1945 en vooral niet te vergeten de verzetsgroep die er actief was. Al deze onderwerpen komen aan bod in de anderhalf uur durende documentaire 'Nooit Verteld'.

“Tal van Hertmenaren zijn geïnterviewd en hebben voor de camera hun herinneringen aan die tijd verteld”, vertelt initiatiefnemer Jan Kolner. “Maar ook Max van Trommel uit Rotterdam, die als tienjarig Joods jongetje werd ondergebracht op een boerderij in de buurt en de zeven jarige Leo de Zeeuw uit Utrecht, die als evacué tijdens de Hongerwinter samen met twee geallieerde piloten bij de familie Borggreve verbleef, zijn speciaal naar Hertme afgereisd om hun verhaal te doen”. Het zijn indrukwekkende en aangrijpende verhalen waarvan de makers van de documentaire bij het terugkijken menig keer geëmotioneerd raken. “We wilden mensen hun verhaal laten vertellen, maar tegelijkertijd ook gebeurtenissen naspelen. Daar hadden we authentieke vervoersmiddelen, uniformen, gebruiksvoorwerpen en dergelijke uit die tijd voor nodig. Alles moest zo echt mogelijk lijken.”

Uniek Duits materiaal
Jochem Kolenbrander, een verwoed verzamelaar en expert op het gebied van Duits militair materiaal, bood aan te helpen. Jochem bleek overigens ook over een enorm netwerk te beschikken in de toneelwereld en bracht Jan Kolner in contact met onder meer Jan Riesewijk, Jos Brummelhuis en Hans Mulder. De laatste is eveneens een verwoed liefhebber van acteren en zodoende ook geen onbekende bij toneelspelers. Hij hielp bij het zoeken naar de juiste personages. Sommige types moeten gewoon over een bepaalde uitstraling beschikken en Hans voelde dit haarfijn aan.
Jan Kolner vervolgt: “Uiteindelijk hadden we de beschikking over zeventig acteurs, professionals en goede amateurs. Met behulp van enkele sponsoren en een financieel bijdrage van de gemeente Borne, het Prins Bernhard Cultuurfonds en de Rabobank konden we Duitse militaire kleding en andere materialen aanschaffen. Het grootste probleem was echter de Duitse voertuigen. In den lande staan er her en der nog wel enkele, maar we konden de huur en de vervoerskosten naar Hertme hiervan niet opbrengen. Toch is het gelukt om een originele Duitse motor met zijspan en enkele oldtimers te vinden.” Soms moesten attributen zelf gemaakt worden, omdat ze niet meer te krijgen waren, maar door vasthoudendheid kwamen stukje bij beetje alle benodigde attributen bij elkaar en kon er in november 2016 gestart kon worden met de opnames.

Verschillende passende locaties
Het vinden van een passend decor bezorgde de groep eveneens de nodige kopzorgen. Ria Blenke bood uitkomst, haar boerderij bleek uitermate geschikt. “We mochten elke kamer inrichten zoals wij dat wilden. Ze had bovendien nog heel veel spullen van vroeger. Zo hebben we een klaslokaal ingericht, onderduikers gefilmd op de hooizolder en een kamer ingericht als kantoor en werkruimte van Hauptmann Kasparek van het V1 commando in de pastorie”, aldus Kolner. “We mochten de deel gebruiken om al onze uniformen en toneelkleding op te hangen. De acteurs konden zich in de boerderij omkleden en na afloop van de opnames was er steevast koffie of thee met wat lekkers. Het was echt hartverwarmend. Op meerdere locaties werd er gefilmd, waaronder Erve Bartelink, in de Lodieklanden bij Schabbink en in Borne op de Meijershof bij Hassels Monning. Het was een enorme klus, maar wel eentje waar we heel erg veel plezier aan beleefd hebben en dat ons ontzettend veel voldoening heeft gegeven.”

Bijna drie jaar is er aan het project gewerkt en nu is de film bijna klaar. Op vrijdag 11 mei gaat de documentaire 'Nooit Verteld' voor genodigden in première in Hotel Jachtlust in Hertme. Daarna is de documentaire voor belangstellenden te zien op zaterdag 12, woensdag 16, donderdag 17, woensdag 23 en donderdag 24 mei, eveneens in Jachtlust. Aanvang alle dagen om 20.00 uur. De entree bedraagt vijf euro per persoon inclusief consumptie. Kaarten kunnen worden gereserveerd bij Jos Kemna via het mailadres info@aegidiusschool.nl of telefonisch via nummer 06 – 10 13 60 00 (dagelijks tussen 17.00 uur en 19.00 uur). Per avond zijn er 150 plaatsen beschikbaar.