Janny Rusch uit Wierden wil de dood bespreekbaar maken

Algemeen

WIERDEN – Janny Rusch uit Wierden verruilde enkele jaren terug haar baan als leerkracht voor die van uitvaartbegeleider. Inmiddels is ze ook bekend van de jaarlijkse herdenkingen op Wereldlichtjesdag en op 30 december op de begraafplaats aan de Vriezenveenseweg. Het contact met kinderen blijft echter in haar leven van belang, nu bijvoorbeeld als gastspreker in de groepen zeven en acht van het basisonderwijs. Het doel daarachter is om de leerlingen in de bovenbouw op een prettige manier kennis te laten maken met de thema's rondom de dood en het afscheid. Janny sluit daarbij aan bij van het speciaal ontwikkelde lespakket 'Doodgewoon in de klas'.

Inmiddels al weer ruim twintig jaar geleden werd Janny geraakt door de verhalen van de bekende pastor Marinus van den Berg. “Hij vertelde tijdens een ouderavond op school over de wijze van rouwen. Die verhalen deden echt wat met me en destijds heb ik daardoor de keuze gemaakt om ritueelbegeleidster en later uitvaartbegeleidster te worden. Ik vind het fijn om naast het verzorgen van de uitvaart ook te spreken, waarbij ik de overledene nog één keer op een bijzondere wijze neer mag zetten. Ik kan goed luisteren en me vervolgens inleven in iemand, dat komt denk ik ook ten goede aan het vertellen over iemand.”
Janny verbaast zich er over dat het voorbereiden van een uitvaart vaak wordt uitgesteld tot op het allerlaatste moment. “Voor een vakantie struinen we het hele internet af en vergelijken we alle mogelijkheden en prijzen. Maar voor het voorbereiden van de allerlaatste 'reis' zijn we vaak toch nog aarzelend; terwijl het voor velen een doolhof is waarin men de weg niet weet. Wat zijn de fabeltjes en wat zijn de feiten. Bovendien is elke uitvaart afhankelijk van de persoonlijke wensen en heeft men de keuze, ongeacht verzekering, welke uitvaartbegeleider men kiest. Er is geen standaard uitvaart.” Omdat ook de mogelijkheden rondom een uitvaart steeds in ontwikkeling zijn komt Janny graag een keer geheel vrijblijvend voor een persoonlijk gesprek bij de mensen thuis.

Toen Janny hoorde over het lespakket 'Doodgewoon in de klas' werd ze meteen enthousiast en momenteel benadert ze alle basisscholen in de gemeente Wierden. Het pakket van het Nederlands Uitvaart Museum 'Tot Zover' (Amsterdam) omvat een digitale lesomgeving voor de leerlingen van de groepen zeven en acht. Het doel is om de dood uit de taboesfeer te halen en leerkrachten concrete handvatten mee te geven om het bespreekbaar te maken. Het lespakket laat leerlingen zien dat de dood bij het leven hoort, wat er vervolgens gebeurt bij het begraven of cremeren en wat de gedragsregels of dilemma's zijn. Daarnaast worden ook verschillende rituelen besproken en hoe om te gaan met afscheid en verdriet.

“De dood is onlosmakelijk verbonden met het leven. Door er over te praten, vóórdat er tranen zijn, geef je de kinderen bagage mee voor toekomstige momenten”, verduidelijkt Janny. Ze houdt van nieuwe uitdagingen en ziet als gastspreker veel mogelijkheden. “De lessen bevorderen emotionele weerbaarheid en maken kinderen vertrouwd met het onderwerp. Kinderen vinden de ervaringsverhalen van een gastspreker machtig interessant, de dood komt op die manier juist tot leven. En dan kun je het beste een eerlijk antwoord geven over hoe het écht is. Kinderen gaan anders fantaseren; de waarheid zou wel eens minder hard kunnen zijn.”