Onderwiezer

Algemeen

Onderwiezer is een rubriek in de Wiezer, gericht op onderwijs en opvoeding in het algemeen en soms ook toegespitst op de gemeente Wierden.

Column 11.
Getal van het jaar

Het was al een traditie om het woord van het jaar te kiezen. Ik opperde een half jaar geleden het woord
'luizenmoedergehalte'. Reken- en wiskundeliefhebbers houden nu een pleidooi voor het getal van het jaar. In deze novembermaand nijg ik naar getal 11, het gekkengetal. Mooier vind ik een combinatie van woord en getal: eenvoudig, tweespalt, drieluik, vierspan, vijfling, zeshoek, zevenheuvelenroute, achtbaan, negenoog, tienkamp.

In het onderwijs werken we ook met getallen en cijfers. Toetsen en daarna cijfers geven schijnt een goed middel te zijn om zaken in het onderwijs te meten. J. van Bemmelen noemt cijfers geven aan leerlingen een geniepig systeem. Vooral voor de slachtoffers van lage cijfers. Leerlingen in het basisonderwijs zijn zo verschillend. Eigenlijk oneerlijk om ze allemaal dezelfde toets te laten maken. Van tevoren is vaak al bekend bij de leerkracht wat voor cijfers ze gaan halen. Met een huichelachtige reden zeggen we tegen kinderen dat we dat doen om ze te motiveren. Tegen diegenen die een 10 (of een 9 of een 8) halen, zeggen we: “Goed gedaan, ga zo door!” Zij die een 4 (of een 3 of een 5) halen, horen: “Jammer, je kunt de volgende keer beter...” Kinderen die leerstof gemakkelijk tot zich nemen, leren dat ze met weinig inspanning goede resultaten kunnen halen en complimenten krijgen. Ze leren niet om ergens hun best voor te doen. Kinderen met meer moeite met leren, halen ondanks hard werken vaak geen 8, 9 of 10. Iedereen snapt dat een 10 goed is en een 4 niet! We bereiken precies het tegenovergestelde. Het demotiveert.

Ooit liet ik een groep leerkrachten zichzelf een cijfer geven voor hun werk. Eerst opschrijven en dan gaan staan van laag naar hoog. De laagste was een 6, de hoogste een 8! Eenmaal in de rij nam het besef toe. Niemand gaf zich een onvoldoende of een 10. Niemand wilde aan de uiteinden staan. Ze verontschuldigden zich met: “Ik hou nog ruimte om beter te worden!”

Getal van het jaar? Dan kies ik 1! Elk mens is uniek. Zoals jij, is er maar één. Kinderen mogen zich ontwikkelen naar eigen vermogen. Niet vergelijken met anderen, maar met persoonlijke groei! Getallen zijn overbodig!

Johan Bisschop